Vrijwel wekelijks stellen klanten deze vraag. En vrijwel wekelijks komen klanten voor een bikefitting met een ‘slechte’ fietsschoen. Om welke redenen, daar kom je in deze blog achter. Je kent vast wel het gevoel van fietsen met schoenen die niet de juiste pasvorm hebben of te weinig steun geven. Door deze blog te lezen, kom je er achter hoe je kunt zien of jouw schoenen wel de juiste zijn, en waar je naar moet zoeken om tot de optimale schoen te komen! Als je komt voor een bikefitting bij Stream Bikes, dan krijg je hier sowieso advies over en is het ook mogelijk om schoenen te passen.
Ja, een terechte vraag, want soms komen mensen langs voor een bikefit zonder fietsschoenen of is dit een vraag van beginnende wielrenners. Laten we bij het begin beginnen. Waarom zou je überhaupt wielrenschoenen gebruiken op de racefiets? Om deze redenen fietsen wielrenners, mtb-ers en gravelrijders met fietsschoenen:
Wat wel geldt voor fietsschoenen zijn de volgende zaken; ze moeten goed passen, je moet er aan wennen en het kan zijn dat onjuist passende schoenen leiden tot klachten of blessures. Dit maakt ook dat het erg belangrijk is om goed advies te krijgen hierover en hulp bij het afstellen van schoenplaatjes.
Beginnende fietsers overkomt het vaker dat ze vallen na aankoop van klikpedalen. Want het is wennen als je plots vast zit aan je pedaal en onverhoopt moet stoppen of een voet aan de grond wil zetten. Zorg er daarom voor dat je kunt wennen en plak eventueel een reminder aan je stuur – bijvoorbeeld een felgekleurde sticker die je er aan moet herinneren. Je zult merken dat je snel bent gewend hieraan en het uitklikken vrij snel automatisch gaat.
Fietsschoenen zitten strak (en dat hoort zo), maar een onjuiste passing kan daarom leiden tot tintelingen, koude/warme voeten, pijn aan de voeten, blaren of vervelende drukpunten. Dit zijn allemaal redenen om goed advies in te winnen, des te meer omdat veel merken fietsschoenen erg smalle modellen maken (Aziatische markt). Het meest raadzaam is om een shoefitting te boeken.
Tja, dit werd hierboven al genoemd. De meeste mensen fietsen helaas met te smalle schoenen. Hier is ook een duidelijke oorzaak voor te vinden. De carbon markt kent een grote oorsprong in Azië waar – je raad het al – mensen veel smallere voeten hebben. Daarnaast worden vele innovaties nog steeds gedreven door het profpeloton; jonge mensen die minder last hebben van een smallere schoen en voor wie de focus vooral ligt op heel hard kunnen koersen, snelle bochten kunnen nemen en die lange dagen in het zadel gewend zijn. Comfort is hier meestal in mindere mate de focus. En mensen vinden smallere schoenen over het algemeen mooier – deze verkopen daarom goed. Maar kijk voor de gein eens hoeveel schoenen op marktplaats worden aangeboden, en je kunt al gauw de conclusie trekken dat velen op zoek zijn naar een beter passende schoen. Een fietsschoen moet de juiste breedte hebben, niet te breed, en niet te smal, maar de juiste breedte.
Tip: wil je in de winter ook warme voeten? Koop dan geen grotere schoenen om in de winter dikkere sokken te kunnen dragen, want dit geeft een onjuiste passing! Draag dan juist in de winter een warme (isolerende) overschoen, of koop een winterschoen.
Dit probleem is sterk gekoppeld aan nr 1. Want velen worden grotere schoenen geadviseerd omdat men denkt dat de breedte van een grotere maat beter is. Dat is in de regel maar nauwelijks zo. En daarnaast geeft dit weer een volgend probleem. Een te lange schoen (en lees dan een schoen die meer dan 6mm over heeft aan de voorzijde), maakt dat de schoenplaatjes verder naar voren komen. Je voet vult immers minder van het totale volume van de schoen. Dit maakt dat de druk teveel naar de voorkant van de voet gaat – wat ook weer tot legio problemen leidt, zoals teveel druk op de knieën, pijn in de voorvoet, onjuiste beweging van de enkel in de omwenteling etc. Want de gaatjes in de zool van een fietsschoen zijn gebaseerd op een totale passing van de voet in de schoen. En dit geeft een belangrijk argument om juist passende schoenen te kopen: je schoenplaatjes zullen namelijk ook op een meer optimale plek geplaatst kunnen worden. Een fietsschoen moet de juiste lengte hebben, niet te lang, en niet te kort, maar de juiste lengte.
Tip: let er op dat jouw nieuwe fietsschoenen sleufgaatjes in de zool hebben (schroefgaatjes kunnen schuiven). Niet alle schoenen hebben deze feature en dit beperkt geregeld de plaatsing.
Vele klanten weten niet wat ze meemaken als ze voor het eerst op een fiets zitten die echt goed is afgesteld of een schoen die echt goed past. Er blijft onder wielrenners toch een hardnekkige aanname leven, en dat is dat pijn lijden nou eenmaal bij de sport hoort. Dit is echt niet de bedoeling. Voor schoenen / voeten gaat dit ook echt op. Je hoeft geen pijn aan te voeten te hebben. Een juist passende schoen geeft geen pijn, is zeer stijf, en geeft steun en stabiliteit aan de voet en daarmee aan de gehele keten van het lichaam.
Een fietsschoen heeft als een belangrijke functie om de kracht over te brengen die wordt geleverd met de benen. Het is daarom belangrijk dat er stijfheid is in de fietsschoen, en dat de fietsschoen stabiel is – dus niet mee buigt. Vaak zie ik dat fietsschoenen erg slap zijn, soms vanwege leeftijd, en ook wel eens vanwege een zool van kunststof. Het komt zelfs wel eens voor dat fietsschoenen tot wel centimeters geroteerd kunnen worden. Je kunt je voorstellen dat dit op de fiets ook zal leiden tot onvoldoende stabiliteit en stijfheid in de krachtoverbrenging. En hier gaan jouw watts!
Zorg altijd dat je schoenen uitgebreid past en verschillende modellen vergelijkt. Hoe schoenen voelen, is de beste graadmeter. En zorg er altijd voor dat je beide voeten past, want het merendeel van de mensen heeft verschillende voeten.
Wil je weten of een schoen echt bij je voet past? Begin met meten. Belangrijk: dit is eigenlijk iets wat je vóór je naar de winkel gaat al wilt weten. Als je eenmaal weet welke breedte je nodig hebt, wordt schoenen passen een stuk gerichter. Tip: neem je meettool gewoon mee — scheelt een hoop twijfel in de winkel. Meet met een schuifmaat de breedte van je voet op het breedste punt. Doe daarna hetzelfde met de zool van de wielrenschoen. Is de schoen duidelijk smaller dan je voet? Dan weet je eigenlijk al genoeg: die gaat problemen geven. Idealiter is de zool minstens even breed als je voet, of zelfs een paar millimeter breder. Geen schuifmaat bij de hand? Geen probleem. Pak een vel papier, ga erop staan en zet aan beide kanten van je voet (op het breedste punt) een streepje. Die afstand meet je vervolgens met een liniaal of rolmaat, en vergelijk je met de zool van de schoen.
De breedte heb je nu helder — dan blijft de lengtemaat over. En die is minstens zo belangrijk. Let op, een rondje lopen door de winkel zegt eigenlijk niets. Wielrenschoenen zijn gemaakt om kracht te leveren op de pedalen — niet om comfortabel mee rond te wandelen. Trek dunne wielersokken aan en stap in de schoen. Zit je meteen met je tenen tegen de voorkant (of er heel dicht op)? Dan is het simpel: te klein. Dat voel je direct.
Te groot is iets lastiger te beoordelen. Wat je in de basis zoekt, is een zo klein mogelijke schoen — of beter gezegd: minimaal te groot. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar er zit een duidelijke reden achter. Je wilt genoeg ruimte houden om je schoenplaatjes straks op de juiste plek te kunnen monteren. Te grote schoenen maken dat juist lastiger en kunnen uiteindelijk klachten veroorzaken.
Twijfel je? Dan is er een simpele test die ik vaak gebruik. Trek beide schoenen aan en ga op je voorvoeten staan — ongeveer op de plek waar normaal je schoenplaatjes zitten. Leun iets naar voren, buig licht door je knieën en maak een paar rustige “squat”-achtige bewegingen. Dit komt behoorlijk in de buurt van hoe je kracht zet op de fiets. Blijven je tenen ook dan vrij van druk tegen de voorkant? Dan zit je goed. Grote kans dat je de juiste lengtemaat te pakken hebt.
Een goede afstelling van schoenplaatjes staat of valt met hoeveel ruimte je hebt om ze af te stellen. En daar gaat het opvallend vaak mis. Wat ik namelijk wel eens mis bij veel wielrenschoenen: sleufgaatjes in de zool die meer posities geeft. Terwijl die juist essentieel zijn. Met sleufgaatjes vergroot je de range waarin je de schoenplaatjes kunt positioneren, en daarmee ook de kans dat je ze écht op de juiste plek krijgt tijdens een bikefit. Hoe meer afstelruimte, hoe beter je kunt finetunen. En dat merk je — in comfort, efficiëntie en het voorkomen van klachten. Het gekke is: er zijn nog steeds genoeg merken die hier weinig tot niets mee doen. Sterker nog, sommige hebben geen enkel model met sleufgaatjes. En vaak hebben goedkopere modellen deze mogelijkheid ook niet. Voor mij als bikefitter blijft dat lastig te begrijpen, zeker gezien hoe belangrijk een goede cleat-afstelling is.
Sta je in de winkel en kun je geen schoen vinden die écht klopt — juiste lengte, juiste breedte én voldoende afstelmogelijkheden voor je schoenplaatjes? Leg ze dan gewoon terug in het schap.
Serieus.
Ik weet hoe dat gaat: je bent er toch, hebt al van alles gepast… en dan voelt het zonde om met lege handen naar huis te gaan. Dus wordt het al snel: “deze zit wel prima”.
Niet doen. Echt niet.
Een wielrenschoen moet niet “prima” zijn. Die moet gewoon kloppen. Je voeten zitten er uren in, leveren kracht, en vormen de basis van je hele houding op de fiets. “Beste optie” of concessies doen is hier meestal gewoon een dure voorbode van klachten.
Kom je er écht niet uit en heb je alles geprobeerd? Dan is er één plek waar je eventueel een concessie kunt doen: de afstelruimte van de schoenplaatjes (de sleufgaatjes). Dat is niet ideaal, maar nog altijd beter dan een schoen die qua pasvorm niet klopt. Want er zijn eventueel manieren om de plaatjes wel meer ruimte te geven door middel van adapters.
Pasvorm en comfort blijven nummer één. En als je lengtemaat gewoon goed is, verklein je de kans al flink dat je in de knel komt met je schoenplaatjes.
Hopelijk heb je iets aan deze tips. En anders: bespaar jezelf een miskoop — daar wordt niemand sneller van 😉. Wil je het helemaal zeker weten, of gewoon dat het in één keer goed staat? Plan dan een shoefitting of complete bikefit bij Stream Bikes. Dan zorgen we samen dat je niet alleen de juiste schoenen hebt, maar dat alles ook meteen goed staat afgesteld. Zelf werk ik graag met fietsschoenen van Lake vanwege de geweldige pasvorm en mogelijkheden tot diverse leest.
Specialist in onderdelen, race, gravel, tt en tri bikes
